Khi sông nước tạo nên bản sắc TP. Hồ Chí Minh

Sáng ngày 15/9/2026, tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, tọa đàm “Đô thị sông nước TP.HCM – Giá trị di sản và phát triển bền vững” đã diễn ra với phần trình bày của TS. Nguyễn Thị Hậu – Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ góc nhìn lịch sử và văn hóa, tọa đàm tập trung làm rõ mối quan hệ giữa con người – dòng sông – đô thị, qua đó nhìn lại vai trò của hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và mạng lưới kênh rạch trong quá trình hình thành, phát triển của Gia Định – Sài Gòn – TP.HCM. Sông nước không chỉ tạo điều kiện cho cư trú, giao thông và giao thương mà còn góp phần hình thành những giá trị văn hóa, không gian sống và ký ức cộng đồng đặc trưng của đô thị. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa cũng đặt ra nhiều thách thức đối với cấu trúc sông nước, như sự đứt gãy các hành lang giao thông thủy, thu hẹp không gian ven sông, ô nhiễm môi trường và sự mai một dần của những giá trị văn hóa gắn với đời sống sông nước.

 TS. Hoàng Anh Tuấn - Nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử TP.Hồ Chí Minh phát biểu tại toạ đàm 

  Một nội dung đáng chú ý được đề cập tại tọa đàm là cách tiếp cận “vùng đô thị sông nước”, trong đó hệ thống sông ngòi và kênh rạch được nhìn nhận như những hành lang kết nối không gian, cộng đồng, lịch sử và di sản. Trên cơ sở đó, việc phát triển các không gian ven sông có thể gắn kết công viên, giao thông thủy, không gian công cộng, di sản và các hoạt động văn hóa – du lịch.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực phát triển đô thị, bảo tồn di sản sông nước không chỉ là gìn giữ cảnh quan mà còn là bảo tồn ký ức, không gian sống và bản sắc văn hóa của thành phố. Việc phục hồi và tái cấu trúc các hành lang sông nước cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, hướng đến một TP.HCM hiện đại, thích ứng và phát triển bền vững.

 Tọa đàm là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý, các chuyên gia, giảng viên, sinh viên và công chúng cùng trao đổi về việc nhận diện, bảo tồn và phát huy những giá trị của đô thị sông nước, góp phần mở rộng góc nhìn về lịch sử và tương lai phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh.