Kể chuyện Nam Bộ từ những dòng sông.
Không chỉ là yếu tố tự nhiên hay địa lý, các dòng sông đã góp phần định hình lịch sử, văn hóa và đời sống của cư dân Nam Bộ qua nhiều thế kỷ. Trưng bày chuyên đề “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ”, khai mạc ngày 17/6/2026 tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, mang đến góc nhìn đa chiều về mối liên kết giữa con người và sông nước, từ ký ức quá khứ đến những thách thức và trách nhiệm đối với tương lai.
Sáng ngày 17/6/2026, tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh đã diễn ra lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ”. Tham dự sự kiện có ông Etienne Ranaivoson – Tổng Lãnh sự Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh; ông Eric Soulier – Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam; bà Đinh Thị Thanh Thủy – Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Minh Nhựt – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh; cùng đại diện các cơ quan, tổ chức văn hóa, các nhà nghiên cứu, chuyên gia và đông đảo khách tham quan.
Trưng bày được tổ chức trong khuôn khổ dự án “Sống cùng dòng sông” do Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Viện Pháp tại Việt Nam khởi xướng, là kết quả hợp tác giữa Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cùng các đối tác Pháp, đặc biệt là Bảo tàng Confluences (Lyon, Pháp).
Phát biểu tại buổi lễ, ông Etienne Ranaivoson – Tổng Lãnh sự Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định trưng bày là một trong những kết quả nổi bật của dự án “Sống cùng dòng sông”, chương trình hợp tác Pháp – Việt hướng đến việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị của hệ thống sông ngòi. Theo ông, tham vọng của dự án không chỉ là tìm hiểu những thách thức mà các dòng sông đang phải đối mặt mà còn hướng tới việc nhìn nhận lại một cách sâu sắc mối quan hệ giữa con người với sông ngòi, từ đó tìm kiếm những phương thức chung sống hài hòa và bền vững hơn trong tương lai.
Ông nhấn mạnh rằng các dòng sông là “ký ức sống động” của những vùng đất, mang trong mình những câu chuyện của quá khứ và những hứa hẹn cho tương lai. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh – một đô thị được hình thành và phát triển cùng dòng sông Sài Gòn – những vấn đề liên quan đến sông nước càng mang ý nghĩa đặc biệt. Trưng bày không chỉ góp phần làm nổi bật vai trò trung tâm của các dòng sông trong đời sống xã hội mà còn mở ra không gian đối thoại giữa công chúng với những vấn đề đương đại về môi trường và phát triển bền vững.
Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Khắc Xuân Thi – Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng đối với vùng đất Nam Bộ, dòng sông không chỉ là một yếu tố tự nhiên hay địa lý mà còn là cội nguồn của cư trú, giao thương, sản xuất, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng. Từ sông Đồng Nai, sông Sài Gòn đến hệ thống sông Cửu Long và mạng lưới kênh rạch chằng chịt, sông nước đã góp phần hình thành bản sắc văn hóa Nam Bộ đặc trưng: cởi mở, năng động, giàu sức sống và luôn biết thích ứng với điều kiện tự nhiên.
Bà cũng cho biết trưng bày là kết quả của quá trình hợp tác quốc tế nghiêm túc và hiệu quả trong khuôn khổ dự án FEF-Fleuves, thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn và trao đổi chuyên môn giữa các bảo tàng Việt Nam với các chuyên gia của Bảo tàng Confluences. Không chỉ mang đến một sản phẩm trưng bày cụ thể, dự án còn góp phần nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ bảo tàng, củng cố phương pháp làm việc liên ngành và tạo nền tảng cho các hoạt động hợp tác quốc tế trong tương lai.
Với gần 80 hiện vật, tác phẩm hội họa, hình ảnh và tư liệu được tuyển chọn từ bốn bảo tàng tại Thành phố Hồ Chí Minh, trưng bày dẫn dắt người xem khám phá câu chuyện của những dòng sông Nam Bộ qua nhiều chủ đề xuyên suốt, từ cội nguồn hình thành bản sắc văn hóa, vai trò của sông ngòi trong đời sống thường nhật đến những suy ngẫm về tương lai của các dòng sông trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu.
Thông qua việc kết hợp giữa tri thức khoa học và cách tiếp cận giàu cảm xúc, trưng bày mong muốn mang đến cho công chúng những góc nhìn mới về mối quan hệ giữa con người và dòng sông, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về trách nhiệm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Trưng bày chuyên đề “Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ” mở cửa phục vụ khách tham quan từ ngày 17/6 đến ngày 17/10/2026 tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.